Wanneer het document nodig is
- Bij de verkoop of overdracht van een woning uit de nalatenschap.
- Wanneer er een testament is met een executeur of een afwijkende erfstelling.
- Bij een saldo boven de grens die de bank hanteert.
- Wanneer er meerdere erfgenamen zijn en een van hen namens de rest moet kunnen handelen.
- Bij een overledene die minderjarig was, onder curatele stond, in schuldsanering zat of failliet was verklaard.
- Bij beleggingsrekeningen, effecten of een lopende hypotheek.
Wanneer het niet nodig is
Banken hanteren uitzonderingen. Voor een langstlevende echtgenoot of geregistreerd partner vragen zij doorgaans geen verklaring wanneer het saldo niet boven de honderdduizend euro uitkomt. Voor andere erfgenamen ligt de grens lager, vaak rond tienduizend euro. De precieze grens verschilt per bank, dus navragen bij de bank zelf is de kortste route.
In plaats van een verklaring vragen banken dan om een overlijdensakte, een identiteitsbewijs, een verklaring uit het Centraal Testamentenregister en een vrijwaringsformulier.
Kosten en doorlooptijd
| Onderdeel | Indicatie 2026 |
|---|---|
| Eenvoudige verklaring, een of twee erfgenamen | Vanaf ongeveer 395 tot 500 euro |
| Meerdere erfgenamen of een testament met executeur | 600 tot 900 euro |
| Complexe situatie, buitenlandse erfgenamen of bedrijf in de nalatenschap | 1.000 euro en hoger |
| Doorlooptijd | Een tot drie weken, afhankelijk van de reactietijd van de erfgenamen |
Bedragen zijn indicatief en verschillen per notaris. Tarieven van notarissen zijn vrij, dus offertes vergelijken loont. Een overzicht van notarissen staat op https://www.notaris.nl.
Wat erin staat
- Wie is overleden en wanneer.
- Of er een testament is en wat daarin over de erfstelling staat.
- Wie de erfgenamen zijn en of zij hebben aanvaard of verworpen.
- Wie bevoegd is namens de nalatenschap te handelen, bijvoorbeeld een executeur of een gevolmachtigde.
Verklaring van executele
Is er een executeur benoemd, dan volstaat vaak een verklaring van executele. Die is beperkter en daarmee sneller en minder duur: hij bevestigt alleen dat iemand executeur is en bevoegd is de nalatenschap te beheren. Voor de verkoop van een woning is doorgaans alsnog een volledige verklaring van erfrecht nodig.
Volgorde bij een woning
Bij een koopwoning uit een nalatenschap loopt de verkoop pas wanneer de verklaring er is. Het aanvragen kan al starten voordat de woning leeg is, en dat scheelt weken doorlooptijd waarin hypotheeklasten en heffingen doorlopen.
Veelgestelde vragen
Is een verklaring van erfrecht verplicht?
Niet wettelijk. Banken, notarissen en instanties vragen erom, en zonder dat document weigeren zij mee te werken.
Hoe lang is de verklaring geldig?
Er staat geen vervaldatum op. Sommige instanties vragen om een exemplaar dat niet ouder is dan zes maanden of een jaar.
Kan de verklaring worden aangevraagd voordat de erfenis is aanvaard?
De notaris legt de keuze juist vast in de akte, dus de keuze moet bekend zijn. Wie beneficiair wil aanvaarden, doet dat eerst bij de rechtbank.
Wie betaalt de notariskosten?
De nalatenschap, mits daar saldo is. Anders schieten de erfgenamen voor.